Geen landelijk watertekort meer, maar droogte op Veluwe nog niet voorbij

De droge zomer liet duidelijke sporen na: beken vielen droog, schaapskudden hadden te weinig voedsel en de heide kwam moeilijk tot bloei. 

Het landelijke Managementteam Watertekorten heeft donderdag 3 september besloten af te schalen van niveau 2, een feitelijk watertekort, naar niveau 1, een dreigend watertekort. Dat meldt de Unie van Waterschappen. Door de regen van de afgelopen weken is het neerslagtekort kleiner geworden. Ook is de vraag naar water afgenomen en voeren de Rijn en Maas weer meer water aan.

Toch zijn de rivierafvoeren nog laag voor de tijd van het jaar. Ook staan de grondwaterstanden in grote delen van Nederland nog laag tot extreem laag. Dat geldt ook voor het gebied van Waterschap Vallei en Veluwe. Veel sloten en andere watergangen staan nog droog. 

Daarom blijven de droogtemaatregelen van kracht. Er gelden drie verboden voor het onttrekken van water. Sinds 12 juni mag op sommige plekken geen water meer uit sloten, beken en ander oppervlaktewater worden gehaald. Sinds 18 augustus mag binnen tweehonderd meter van kwetsbare beken geen grondwater worden opgepompt. Op 22 augustus kwam daar in delen van het gebied een verbod bij rond natte natuur.

Het verbod bij kwetsbare beken geldt ook op verschillende plekken in de VRMG-regio. Vooral in Nunspeet, Putten en Ermelo liggen veel aangewezen beeklopen. Ook rond Harderwijk, Nijkerk, Elburg en Doornspijk vallen delen van beken onder de maatregel. 

De gevolgen van de droogte waren deze zomer duidelijk te zien. Begin augustus stond bij Dirk van de Poppe uit Doornspijk een sloot voor het eerst in zijn leven volledig droog. "Dit heb ik nog nooit meegemaakt", vertelde hij toen. Ook onder meer de Schuitenbeek bij Putten en delen van de Hierdense Beek, Hoevelakense Beek, Barneveldse Beek en Esvelderbeek vielen droog. 

Juli was uitzonderlijk droog. In Putten viel die maand slechts negen millimeter regen, terwijl ongeveer negentig millimeter normaal is. Ook schaapskudden in Ermelo en Elspeet hadden last van de hitte en het uitgedroogde gras. De Ermelose kudde bleef meer dan twintig dagen op stal. De schapen moesten worden bijgevoerd met voer uit de wintervoorraad. 

Ook op de Wezepsche Heide was de droogte zichtbaar. Grote stukken heide kleurden bruin en kwamen moeilijk tot bloei. Regen in de tweede helft van augustus hielp planten die de droogte hadden overleefd, maar beschadigde heide herstelt niet direct. Dat heeft ook gevolgen voor bijen die afhankelijk zijn van bloeiende heide. 

Dat Nederland geen feitelijk watertekort meer heeft, betekent dus niet dat de gevolgen van de droogte verdwenen zijn. Volgens de Unie van Waterschappen is langere tijd meer neerslag nodig om de grondwatervoorraad en natuur te herstellen. 

Het kan maanden duren voordat rivierstanden weer normaal zijn. Op sommige plaatsen kan het herstel van de grondwaterstanden zelfs jaren duren.