Monique maakt met haar buurtkastje het verschil door nét iets extra's te doen

Het buurtkastje staat inmiddels vier jaar in de voortuin van Monique. Ze was één van de tien inwoners in Nijkerk die na een selectieronde een kastje kreeg. Door haar vrijwilligerswerk bij de dierenvoedselbank in Amersfoort zag ze van dichtbij dat veel mensen moeite hebben om rond te komen.

"Al snel had ik ook door dat mensen tussen wal en schip vallen. Zij hebben te veel inkomsten voor de voedselbank, maar te weinig om echt van rond te komen. Ondanks dat ze gewoon werk hebben", vertelt Monique.

Over een buurtkastje in haar voortuin hoefde ze dan ook niet lang na te denken. 

Het idee om maaltijden voor het buurtkastje te koken ontstond toen Monique eten begon voor te bereiden voor haar man. Door zijn avonddiensten nam hij regelmatig een maaltijd mee naar zijn werk. "Omdat hij vaak 's avonds moest werken en echt wel gek werd van weer een patatje, ging ik maaltijden voorbereiden voor hem", vertelt ze.

Tijdens het koken kreeg ze een nieuw idee. "Ik bedacht dat anderen misschien ook wel behoefte hebben aan een gezonde warme maaltijd. Daarom ging ik extra koken en zette ik op de Facebookpagina van het buurtkastje wat ik had gemaakt en voor hoeveel personen er was."

Al snel had ze een vaste ‘ontvanger’. Deze persoon haalt de maaltijd liever niet overdag op.

"De schaamte is er natuurlijk zeker", vertelt Monique. "Ik weet ook echt dat mijn klant de maaltijd kan gebruiken. Maar de berichtjes die ik krijg, zijn altijd een grapje, alsof het allemaal wel meevalt."

Monique kookt met producten uit het buurtkastje die bijna over de houdbaarheidsdatum zijn of gekoeld bewaard moeten worden. "Vlees koop ik vaak zelf uit de afgeprijsde bakken in de supermarkt", vult ze aan.

Een ding is zeker: eten weggooien is een doodzonde voor Monique: “Ik kwam er, een paar jaar geleden, achter dat een mevrouw hier uit de wijk een pakket kreeg van de Voedselbank, maar zelf niet meer kon koken door haar chronische ziekte.”  

Monique begreep dat alleen het brood en broodbeleg uit het pakket werd gehaald en de rest ging weg. Ongezond en eenzijdig eten en goed eten weggooien, terwijl je ziek bent. Monique sprong er meteen op in: “Ik sorteerde met deze mevrouw haar tas en kookte alles voor haar.”  

Alles uit het pakket van de voedselbank ging weer terug naar de mevrouw. Monique wil absoluut niets zelf nemen wat voor een ander bestemd is. Gelukkig ziet Monique ook dat haar hulp hier niet meer nodig is.

Het buurtkastje is ook uitgebreid met menstruatieproducten. Daarmee is het ook aangemeld als MUP (Menstruatieproducten uitgeefpunt), waar vooral jonge vrouwen gebruik van maken.  

“Er is menstruatieschaamte. Je kunt het je niet voorstellen, maar jongen meiden schamen zich om de spullen te kopen in de winkel”, zegt Monique.  

Ze vervolgt: “Daarnaast kunnen gezinnen die paar euro vaak ook beter besteden. Maandverband en tampons lijken niet duur, maar in gezinnen in armoede is iedere uitgave te veel. Dan blijft zo’n meisje een week weg van school. Ook hier in Nijkerk gebeurt dat.”

Tekst gaat verder onder de foto.

De wijk De Bogen, waar de straat Kombuis ligt, is op het eerste gezicht een te rijke wijk voor het buurtkastje. Er zijn echt wel mensen uit de wijk die er gebruik van maken.  

Monique signaleert ook wel bezoekers uit andere wijken die af en toe langskomen voor producten: “Er is een vrouw, waarvan ik weet dat ze wekelijks een rondje doet. Ze gaat dan eerst langs het kastje in Paasbos en dan komt ze hierlangs. Ze heeft het nodig, dan is het goed.”  

Andersom wordt gelukkig het kastje ook regelmatig gevuld. Stichting Philadelphia die aan de overkant zit, komt regelmatig wat brengen.

Iedere dag controleert Monique wat er in het kastje is gelegd. Verpakkingen moeten ongeopend zijn, houdbaarheidsdata worden nagekeken en producten die gekoeld bewaard moeten worden, haalt ze eruit.  

"Soms staat er shampoo of tandpasta in. Dan kijk ik altijd of de verpakking nog helemaal dicht zit. Je wilt wel dat mensen veilig gebruik kunnen maken van wat erin ligt."  

Daarnaast wordt het kastje regelmatig schoongemaakt en is het eigenlijk alweer toe aan de derde vervanging.

Soms gebeurt het dat iemand in één keer de volledige inhoud meeneemt of dat producten uit het kastje worden gehaald om verderop in de wijk achtergelaten te worden, puur uit baldadigheid. Daarom is er cameratoezicht.  

“Niet om mensen die iets nodig hebben te controleren,” benadrukt Monique. "Wie iets uit het kastje haalt, blijft volledig anoniem. De beelden worden alleen bekeken als er sprake is van vandalisme of misbruik."

Wie met Monique praat, merkt al snel dat zorgen voor een ander geen hobby is, maar een levenshouding. Naast haar werk, waarin ze intensieve zorg verleent  (zelf noemt ze zich XXL mantelzorger), is ze vrijwilliger bij de dierenvoedselbank en zet ze zich in voor mensen die in armoede leven.  

Zorgen voor anderen doet ze uit naastenliefde, vanuit haar geloof, maar zeker ook omdat zorgen voor anderen heel erg fijn is om te doen. “Daarmee vergeet ik soms wel voor mezelf te zorgen”, zegt Monique ietwat laconiek er achteraan.

Achter een vraag om eten schuilt regelmatig schaamte, stress of eenzaamheid. Monique: "Armoede is vaak ontzettend eenzaam. Mensen trekken zich terug en durven niet meer om hulp te vragen. Ik snap het wanneer mensen geen behoefte hebben aan contact. Maar ik probeer wel met de mensen voorzichtig in contact te komen."

Ze probeert daarom te kijken of ze mensen misschien nog ergens anders mee kan helpen. "Ik hoop dat de mensen voelen dat ze ‘gezien’ worden. Al is dat niet in de letterlijke zin van het woord."