Vogelgriep op een bedrijf met vleeseenden. Foto: archief ANP

Vogelgriep op een bedrijf met vleeseenden. Foto: archief ANP

BARNEVELD/LUNTEREN - Bijna een miljoen dode dieren, dat is het gevolg van de vogelgriepuitbraak die sinds 12 april in de Gelderse Vallei rond gaat. Toch zijn er al twee weken geen nieuwe bedrijven met pluimvee getroffen. Is de vogelgriepuitbraak daarmee voorbij?

Op maandag 2 mei werd er op een leghennenbedrijf in Lunteren vogelgriep vastgesteld. Ongeveer 90.000 kippen werden daarna geruimd. In de periode vanaf 12 april werden tien andere pluimveebedrijven in Lunteren, Barneveld, Voorthuizen en Terschuur getroffen door vogelgriep. 516.400 kippen en eenden op die bedrijven overleefden dat niet. 21 omliggende bedrijven zijn daarnaast preventief geruimd, met als gevolg 398.900 dode dieren.

Verspreiding tussen bedrijven

Inmiddels is het twee weken geleden dat de laatste besmetting op een pluimveebedrijf heeft plaatsgevonden. Eerder meldde de Wageningen Universiteit dat de vogelgriep zich vermoedelijk heeft verspreid tussen bedrijven. Waarschijnlijk zijn eerst twee bedrijven in het gebied besmet geraakt door wilde vogels, waarna het virus zich naar andere plekken in het gebied kon verplaatsen.

Zie ook: Universiteit: 'Vogelgriep in Gelderse Vallei lijkt verspreid tussen bedrijven'

Maar het is nu nog te vroeg om te zeggen dat de verspreiding tussen bedrijven in de Gelderse Vallei voorbij is, zegt Nancy Beerens, vogelgriepexpert van Wageningen Bioveterinary Research. "Dat kan pas na drie weken. De tijd tussen introductie van het virus en het moment dat de ziekte in de stal zichtbaar is, wordt geschat op vijf tot vijftien dagen. Dit is sterk afhankelijk van diersoort, de hoeveelheid virus waarmee de infectie gestart is, en de specifieke virusstam."

Bekijk hier het aantal pluimveebedrijven in de Gelderse Vallei:

Deze kaart toont het daadwerkelijk gehouden aantal dieren per postcode zoals die door pluimveehouders zijn opgegeven aan de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Het gaat om een gemiddelde over het jaar 2019, de meest recente data die beschikbaar is.

Symptomen

“Een infectie met deze soort van vogelgriep veroorzaakt bij leghennen duidelijk ziekte en sterfte", gaat Beerens verder. "De symptomen zijn minder duidelijk bij vleeseenden, en mogelijk ook bij vleeskuikens en opfokdieren. Bij deze pluimveetypen kan het dus langer duren voordat er signalen komen die op infectie wijzen en er een verdenking ontstaat. Als er na vijftien dagen nog een besmetting plaatsvindt, dan duurt het even voor de symptomen zichtbaar zijn bij het besmette dier en andere staldieren besmet zijn."

Daarom kan pas volgende week voorzichtig gezegd worden dat de uitbraak tussen stallen voorbij is. Daarnaast wijst ze erop dat ook wilde vogels die vogelgriep hebben, staldieren kunnen besmetten. "Als er genoeg gevoelige wilde vogels zijn, kan het virus blijven rondgaan."

Koewei

In Barneveld zijn vorig weekend nog twee dode wilde vogels met vermoedelijk vogelgriep gevonden, weet Sjaak Melse van Dierenambulance Barneveld. De dieren lagen bij de Koewei, een weiland met een vijver eromheen in het Schaffelaarsebos. De afgelopen weken zijn daar al tientallen vogels weggehaald. "Dat aantal neemt gelukkig wel heel erg af", zegt Melse. "Er is denk ik nog zo'n een derde van de oorspronkelijke populatie ganzen die hier vaak zat over."

Zie ook: Tientallen gevonden dode vogels in Barneveld besmet met vogelgriep

Hoewel er steeds minder wilde vogels met vogelgriep worden gevonden, kan nog niet met zekerheid worden vastgesteld dat het virus weg is. "Als we er de komende tijd géén meer vinden, kunnen we voorzichtig zeggen dat het voorlopig voorbij is."

Nancy Beerends hoopt dat het voorlopig nog mooi weer blijft. "Het vogelgriepvirus is gevoelig voor hogere temperaturen, ultraviolet licht en uitdroging. We gaan een gunstige periode tegemoet."

LTO: 'Zorgen blijven'

"Het is heel fijn dat er géén besmettingen meer bijgekomen zijn, maar we houden nog steeds zorg dat er wat kan gebeuren", zegt Pieter Bouw, pluimveehouder en bestuurslid van Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) Gelderse Vallei. "Er worden nog steeds dode wilde vogels gevonden die het virus kunnen verspreiden. Het is dus zeker nog niet afgelopen. We blijven ons hart vasthouden voor nieuwe besmettingen."

Deel dit artikel