Mark van den Oever, Peter Drenth, Sjaak van der Tak en (midden) Johan Remkes. Foto: ANP / fotobewerking Omroep Gelderland

Mark van den Oever, Peter Drenth, Sjaak van der Tak en (midden) Johan Remkes. Foto: ANP / fotobewerking Omroep Gelderland

DEN HAAG - Stikstofbemiddelaar Johan Remkes presenteerde woensdag in Den Haag zijn rapport met aanbevelingen aan de politiek. De belangrijkste spelers in het stikstofdebat reageren wisselend op zijn woorden.

Voorman Mark van den Oever van Farmers Defence Force zegt dat hij Remkes tijdens diens persconferentie 'mooie woorden' hoorde bezigen. Toch voelt het voor Van den Oever niet alsof hij nieuw perspectief heeft gekregen. "Ik hoorde wel over gedwongen uitkoop, dat is een rode lijn waar ze nu overheen gaan. Ik heb geen woord gehoord over Schiphol en Tata Steel, dus ik neem aan dat die niet dichtgaan. Het blijft op de boer gericht."

Van den Oever had graag gezien dat de grootste piekbelastende bedrijven ook meteen werden genoemd. "Maar ja, die moeten dan dicht en dat zie ik niet gebeuren. Of ik teleurgesteld ben in wat ik heb gehoord? Ja, maar we hadden al geen goede verwachtingen van Remkes. Hij heeft mooie woorden gesproken en heeft wel begrepen wat er speelt in de sector, maar met deze maatregelen zijn we niet dichter bij de oplossing gekomen."

Van der Plas: 'Angel uit de discussie'

Fractievoorzitter Caroline van der Plas van BoerBurgerBeweging (BBB) noemt Remkes' rapport veelbelovend. Ze vindt de woorden die de hij sprak over de boeren positief, maar ziet tegelijkertijd nog voldoende stof voor discussie. "Maar ik vind eerlijk gezegd dat in jaren niet zo veel waardering en erkenning is gegeven aan boeren als hier vanmiddag in deze zaal", aldus Van der Plas, die zegt dat ze Remkes daar dankbaar voor is. "Dat haalt een hele grote angel uit de discussie."

In een jaar tijd zeshonderd bedrijven uitkopen lijkt ons onhaalbaar
Sjaak van der Tak, voorzitter LTO Nederland

Actiegroep Agractie hield als antwoord op de persconferentie een 'kleinschalige boerenactie' in de buurt van de Tweede Kamer. Na toestemming van de gemeente Den Haag parkeerde de groep twee trekkers bij het gebouw. De politie hield de actie van een afstandje in de gaten. Later op de dag worden een lied en een videoclip over de voedselvoorziening in Nederland gepresenteerd, in een reactie op de stikstofplannen.

LTO gaat leden raadplegen

Sjaak van der Tak, voorzitter van LTO Nederland, zegt dat zijn organisatie donderdag haar leden gaat raadplegen, om te horen wat zij ervan vinden. "We zijn blij dat veel van wat we hebben aangedragen terugkomt in het rapport, zoals bijvoorbeeld het loslaten van de kritische depositiewaarde", aldus Van der Tak.

"Tegelijkertijd zijn we natuurlijk ook nog wel kritisch op bepaalde zaken. Ze willen nu zeshonderd bedrijven gaan uitkopen, maar het is nog onduidelijk welke bedrijven die 'piekbelasters' zijn. Het lijkt ons onhaalbaar om dit binnen een jaar te doen en er is geen perspectief voor de families die die bedrijven runnen. Hier worden duizenden families door geraakt", zegt de voorzitter van LTO Nederland.

Wat betekent dit voor Gelderland?

Gedeputeerde Peter Drenth zegt dat hij 'best veel' positieve aanknopingspunten ziet in Remkes' rapport. "Maar het allerbelangrijkste vind ik misschien nog wel hoe hij de persconferentie begon: hij heeft uitdrukkelijk aangegeven dat het écht anders moet vanuit de overheid richting het landelijk gebied, dan het tot nu toe gegaan is. Dat daar evenwicht in moet zitten en dat we allemáál aan de lat staan om stikstof te verminderen - en dat dat ook niet zomaar hersteld is, maar dat er keihard aan gewerkt moet worden om die verbinding tussen stad en platteland te verbeteren. Dat behoeft aandacht, daar is iets grondig scheefgelopen."

Er zijn meer mensen die opgekocht willen worden, dan wij aan middelen hebben
Peter Drenthe, gedeputeerde van Gelderland

Remkes had het tijdens zijn presentatie over vijf- tot zeshonderd stikstofuitstoters, die - al dan niet gedwongen - binnen een jaar moeten stoppen met hun bedrijven. Drenth weet niet welke bedrijven in onze provincie tot die zogenaamde 'piekbelasters' zouden behoren.

"We hebben geen lijstje", zegt hij daarover, en dat wil hij ook niet. "Het is ook maar net welke definitie je eraan koppelt. Wij kijken bij de provincie vooral naar welke bedrijven de meeste impact hebben op de natuur. Dat is nét even anders dan alleen maar kijken naar emissies. Dat was ook waarom dat stikstofkaartje er anders uitzag."

Bedrijfsvoering aanpassen of verhuizen

Drenth benadrukt dat Remkes aangaf dat bedrijven niet weg moeten. Ondernemers moeten zich allereerst afvragen of ze hun bestaande bedrijf willen houden, of dat ze een ander type bedrijf willen voortzetten. Een tweede optie is het bedrijf elders voortzetten. "Pas als die twee niet kunnen, komt opkopen pas om de hoek om een snelle daling van de emissie van stikstof te krijgen."

De provincie heeft zich nooit voorstander verklaard van de gedwongen opkoop van boerenbedrijven. En dat is het nog steeds niet, verzekert Drenth. "Remkes geeft aan, en dat is in lijn met wat wij vinden, dat er iets moet gebeuren. Als je er niet voor zorgt dat de natuur er beter bij staat, blijven we vastzitten in vergunningen die steeds stranden en voortdurende onzekerheid. Er staan ook mensen te wachten om opgekocht te worden. Wat je daarvoor nodig hebt, zijn eenvoudige en makkelijk uit te voeren regels om dat ook daadwerkelijk te doen. Wij hebben meer mensen die wachten om opgekocht te worden, dan middelen om het ook echt te doen."

In deze video leggen we je uit waar de hele stikstofdiscussie om draait:

Zie ook: Remkes: binnen één jaar 500 grootste stikstofvervuilers uitkopen

Deel dit artikel